VI GC 1125/24 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Rejonowy w Gdyni z 2025-10-15
Sygn. akt VI GC 1125/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2025 roku
Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc
po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 roku w Gdyni
na rozprawie
w postępowaniu gospodarczym
sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.
przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w S.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 1 117,31 złotych (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych trzydzieści jeden groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 10 lipca 2024 roku do dnia zapłaty;
II. zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 1 117,73 złotych (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych siedemdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty , tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt VI GC 1125/24
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 10 lipca 2024 roku powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. kwoty 1 117,31 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 17 lutego 2023 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ należący do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., a użytkowany przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. pojazd marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...). Poszkodowany zgłosił zaistniałą szkodę w pojeździe z ubezpieczenia autocasco pozwanemu i zlecił naprawę pojazdu powodowi, który po jej przeprowadzeniu wystawił fakturę na kwotę 31 389,34 złotych netto. Pozwany przyjął swoją odpowiedzialność i uregulował należność w kwocie 30 419,34 złotych weryfikując zastosowaną przez powoda stawkę za prace naprawcze z kwoty 200 złotych netto do kwoty 150 złotych netto za roboczogodzinę prac blacharsko – mechanicznych i lakierniczych. Do zapłaty pozostała zatem kwota 970 złotych netto, której powód – po nabyciu wierzytelności od poszkodowanego – domaga się w niniejszym postępowaniu.
Na dochodzoną pozwem kwotę składa się również kwota 147,31 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty 970 złotych za okres od dnia 21 marca 2023 roku do dnia 09 lipca 2024 roku.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 25 września 2025roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI GNc 2524/24 starszy referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.
W sprzeciwie od powyższego orzeczenia (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. wniósł o oddalenie powództwa wskazując, że ubezpieczyciel ustalił wysokość odszkodowania zgodnie z postanowieniami łączącej pozwanego i poprzednika prawnego powoda umowy ubezpieczenia, albowiem pozwany nie zaakceptował stawek obowiązujących w serwisie naprawczym powoda i uzgodnionych z poszkodowanym, a naprawę przeprowadzono bez uprzedniego uzgodnienia jej kosztów z pozwanym. W tej sytuacji zgodnie z postanowieniami umowy pozwany był uprawniony do weryfikacji cen części zamiennych i stawek za prace naprawcze, zaś stawka przyjęta w zleceniu naprawy nie ma znaczenia, choćby była stawką rynkową.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 17 lutego 2023 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., a użytkowany przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L..
W dniu zdarzenia przedmiotowy pojazd objęty był dobrowolnym ubezpieczeniem autocasco, na mocy umowy zawartej z (...) spółką akcyjną z siedzibą w S.. Integralną częścią umowy były „Ogólne Warunki Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)”.
Umowa ubezpieczenia zawarta została w wariancie serwisowym, zaś sumę ubezpieczenia określono w kwocie netto.
Potwierdzeniem zawarcia umowy była polisa numer (...).
niesporne, a nadto: polisa – k. 32 akt, kserokopia dowodu rejestracyjnego – k. 33-34 akt, „O gólne Warunki Kompleksowego Ubezpieczenia P ojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta(...)” – k. 48-51 akt
Zgodnie z § 18 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” w przypadku ustalania wartości szkody w wariancie serwisowym na podstawie faktur, sposób naprawy i wysokość jej kosztów powinny być uprzednio uzgodnione z ubezpieczycielem, w takim wypadku nie znajdzie zastosowanie ograniczenie wysokości szkody wskazane w § 20 ust. 4.
Stosownie do postanowienia § 20 ust. 1 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” w przypadku przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego, ustalenie szkody i wypłata odszkodowania następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z ubezpieczycielem kosztów i sposobu naprawy przez zakład dokonujący naprawy w oparciu o: 1) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemie A. lub w przypadku braku pojazdu w tym systemie – w systemie E., 2) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego, 3) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemie A. lub w przypadku braku pojazdu w tym systemie – w systemie E., nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową.
Zgodnie zaś z § 20 ust. 4 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” w razie udokumentowania fakturami naprawy pojazdu dokonanej bez uprzedniego uzgodnienia z ubezpieczycielem zgodnie z § 18 ust. 1, koszty naprawy podlegają weryfikacji do kwoty nie większej niż 80 złotych netto za 1 roboczogodzinę prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych. Natomiast ceny części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych) podlegają weryfikacji maksymalnie do wartości zawartych w systemie A., pomniejszonych o wysokość zużycia eksploatacyjnego, o którym mowa w § 19 ust. 2.
„O gólne Warunki Kompleksowego Ubezpieczenia P ojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” – k. 48-51 akt
Użytkownik pojazdu marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...) zlecił naprawę tego pojazdu w zakresie uszkodzeń wynikających ze zdarzenia z dnia 17 lutego 2023 roku zakładowi naprawczemu prowadzonemu przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L..
Strony uzgodniły kwotę 200 złotych netto za roboczogodzinę prac naprawczych.
niesporne, a nadto: faktura – k. 44-46 akt
W dniu 21 lutego 2023 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. jako cedent zawarł z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. jako cesjonariuszem umowę przelewu wierzytelności w postaci odszkodowania w związku ze szkodą w pojeździe marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...) w celu pokrycia kosztów naprawy.
umowa przelewu wierzytelności – k. 37-38 akt
Po zgłoszeniu szkody ubezpieczycielowi autocasco – (...) spółce akcyjnej z siedzibą w S. i przeprowadzeniu oględzin uszkodzonego pojazdu marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...), ubezpieczyciel sporządził kalkulację naprawy uwzględniając m. in. 19,4 roboczogodzin prac naprawczych i stawkę w kwocie 150 złotych netto za roboczogodzinę tychże naprawczych oraz poinformował mailowo zakład naprawczy, że należy oczekiwać na decyzję o przyjęciu odpowiedzialności.
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kilkukrotnie mailowo zwracał się do ubezpieczyciela o decyzję w kwestii przyjęcia odpowiedzialności za zaistniałą szkodę, jednakże bezskutecznie.
kosztorys naprawy – k. 39-43 akt, wiadomości mailowe wraz z kosztorysem naprawy i pozostałą dokumentacją – w aktach szkody, k. 114 akt
Po przeprowadzeniu naprawy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wystawił w dniu 17 lipca 2023 roku (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. fakturę numer (...) na kwotę 31 389,34 złotych netto, z uwzględnieniem m. in. 19,4 roboczogodzin prac naprawczych i stawki za prace naprawcze w kwocie 200 złotych netto.
faktura – k. 44-46 akt
(...) spółka akcyjna z siedzibą w S. po zweryfikowaniu faktury numer (...) za naprawę pojazdu przyznał tytułem odszkodowania kwotę 30 419,34 złotych netto obniżając stawki za prace naprawcze do kwoty 150 złotych netto jako cen stosowanych na rynku lokalnym, adekwatnych dla kategorii warsztatu.
decyzja – k. 47 akt, zweryfikowana faktura – w aktach szkody, k. 114 akt
W dniu 13 marca 2024 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (cedent) zawarł z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (cesjonariuszem) umowę przelewu wierzytelności w postaci odszkodowania w związku ze szkodą w pojeździe marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...).
umowa przelewu wierzytelności – k. 35 akt, pełnomocnictwo – k. 36 akt
W okresie likwidacji szkody stawki za roboczogodzinę prac naprawczych stosowane przez autoryzowane stacje naprawy pojazdów, w tym pojazdów marki R., działające na terenie województwa (...) i (...) wynosiły 160-299 złotych netto.
opinia biegłego sądowego P. C. – k. 153-157 akt
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w niniejszej sprawie w części, w jakiej pozostawał bezsporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron.
Sąd uwzględnił także wyżej wymienione dowody z dokumentów przedłożonych przez strony w toku postępowania, w tym znajdujące się w aktach szkody, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary.
Sąd nie oparł się na przedłożonym przez powoda zestawieniu stawek stosowanych przez wskazane zakłady naprawcze (k. 90 akt). Zestawienie to nie mogło stanowić bowiem dowodu na wysokość stawek stosowanych przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu dokonującego naprawy (§ 20 ust. 1 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)”), powód w żaden sposób nie wykazał bowiem, że wskazane przez niego zakłady naprawcze są tej samej kategorii, co zakład naprawczy powoda, a nadto zestawienie to dotyczy wybranych przez powoda podmiotów, co przemawia za przyjęciem, iż powód przedstawił jedynie te cenniki usług naprawczych, które stanowiły poparcie jego twierdzeń. Nie mogą one zatem stanowić obiektywnego dowodu na okoliczność wysokości stawek za prace naprawcze stosowane przez inne podmioty tej samej kategorii w okresie likwidacji przedmiotowej szkody.
Pozostałe dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wnosiły do sprawy nowych i istotnych okoliczności.
Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii spornych w niniejszej sprawie miał natomiast dowód z opinii biegłego sądowego w zakresie techniki i mechaniki motoryzacyjnej oraz ruchu drogowego P. C.. Powyższa opinia – podstawowa i uzupełniająca – została sporządzona przez osobę posiadającą wiadomości specjalne z powyższego zakresu, a zatem uprawnioną do przeprowadzania badań i sporządzania opinii danego rodzaju. Wykonano ją w sposób rzetelny i obiektywny, zgodnie z zasadami wiedzy fachowej i wymogami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego. Biegły sądowy ustalił, że stawki stosowane w okresie likwidacji szkody przez autoryzowane stacje obsługi pojazdów (a więc adekwatne dla zakładu naprawczego prowadzonego przez powoda) na terenie województwa (...) i (...) zawierały się w przedziale od 160 do 299 złotych netto za godzinę prac blacharsko – mechanicznych i prac lakierniczych.
W związku z tym, że żadna ze stron nie wnosiła merytorycznych zastrzeżeń do powyższej opinii, jak też i Sąd nie znalazł podstaw do zdezawuowania jej wartości i mocy dowodowej, podzielając słuszność zawartych w tejże opinii założeń i wniosków, Sąd oparł się na niej w całości dokonując rozstrzygnięcia kwestii spornych w sprawie.
W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
W niniejszej sprawie powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. kwoty 1 117,31 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem pozostałej części odszkodowania w związku z uszkodzeniem w dniu 17 lutego 2023 roku pojazdu marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...) (w zakresie kwoty 970 złotych) oraz tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty 970 złotych za okres od dnia 21 marca 2023 roku do dnia 09 lipca 2024 roku (w zakresie kwoty 147,31 złotych).
Kwestionując żądanie pozwu pozwany (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. podnosił, że dokonał weryfikacji kosztów naprawy przedstawionych przez zakład naprawczy w fakturze zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia i stanowiącymi jej integralną część „Ogólnymi Warunkami Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)”, w tym w zakresie stawek za prace naprawcze. Jak wskazał bowiem pozwany koszty naprawy wymagały uzgodnienia z ubezpieczycielem, co nie zostało uwzględnione w wystawionej przez zakład naprawczy fakturze i faktura ta opiewała na stawki niezaakceptowane przez pozwanego, stąd też zostały one zweryfikowane do wysokości zgodnej z umową.
Mając na uwadze powyżej zaprezentowane stanowiska stron wskazać należy, że niesporny był między stronami był fakt zaistnienia zdarzenia powodującego szkodę, zawarcie umowy dobrowolnego ubezpieczenia autocasco (w wariancie serwisowym, z ustaleniem sumy ubezpieczenia w wartości netto), co do zasady umownej odpowiedzialności pozwanego, jak też legitymacja procesowa powoda. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia wysokości należnego od pozwanego odszkodowania z umowy ubezpieczenia autocasco wobec zweryfikowania przez pozwanego zastosowanych przez warsztat naprawczy stawek za godzinę prac blacharsko – mechanicznych i lakierniczych z kwoty 200 złotych netto do kwoty 150 złotych netto, co jednoznacznie wynika z treści decyzji pozwanego z dnia 20 lipca 2023 roku i zweryfikowanej faktury powoda numer (...).
Zgodnie z § 18 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” w przypadku ustalania wartości szkody w wariancie serwisowym na podstawie faktur, sposób naprawy i wysokość jej kosztów powinny być uprzednio uzgodnione z ubezpieczycielem, w takim wypadku nie znajdzie zastosowanie ograniczenie wysokości szkody wskazane w § 20 ust. 4. Stosownie natomiast do postanowienia § 20 ust. 1 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” w przypadku przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego, ustalenie szkody i wypłata odszkodowania następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z ubezpieczycielem kosztów i sposobu naprawy przez zakład dokonujący naprawy w oparciu o: 1) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemie A. lub w przypadku braku pojazdu w tym systemie – w systemie E., 2) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego, 3) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemie A. lub w przypadku braku pojazdu w tym systemie – w systemie E., nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową. W razie natomiast udokumentowania fakturami naprawy pojazdu dokonanej bez uprzedniego uzgodnienia z ubezpieczycielem zgodnie z § 18 ust. 1, koszty naprawy podlegają weryfikacji do kwoty nie większej niż 80 złotych netto za 1 roboczogodzinę prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych. Natomiast ceny części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych) podlegają weryfikacji maksymalnie do wartości zawartych w systemie A., pomniejszonych o wysokość zużycia eksploatacyjnego, o którym mowa w § 19 ust. 2 (§ 20 ust. 4).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy zważyć należy, że jak wynikało z ustalonego stanu faktycznego, w tym korespondencji mailowej znajdującej się w aktach szkody, po zgłoszeniu szkody pozwanemu i przeprowadzeniu przez niego oględzin uszkodzonego pojazdu marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...), pozwany sporządził kalkulację naprawy uwzględniając m. in. 19,4 roboczogodzin i stawkę w kwocie 150 złotych netto za roboczogodzinę prac naprawczych oraz poinformował mailowo zakład naprawczy powoda, że należy oczekiwać na decyzję o przyjęciu odpowiedzialności. Powód w międzyczasie kilkukrotnie mailowo zwracał się do pozwanego o podjęcie decyzji w kwestii przyjęcia odpowiedzialności za zaistniałą szkodę, jednakże bezskutecznie, stąd też po przeprowadzeniu naprawy wystawił w dniu 17 lipca 2023 roku fakturę numer (...) na kwotę 31 389,34 złotych netto, z uwzględnieniem m. in. 19,4 roboczogodzin prac naprawczych i stawki za prace naprawcze w kwocie 200 złotych netto, a także rodzaju i cen części wskazanych w kosztorysie ubezpieczyciela. W odpowiedzi – decyzją z dnia 20 lipca 2023 roku -ubezpieczyciel dokonał weryfikacji powyższej faktury akceptując zakres naprawy (w tym liczbę roboczogodzin) i sposób naprawy (w tym ceny części zamiennych) oraz obniżając stawkę za roboczogodzinę tychże prac do kwoty 150 złotych netto, przy czym z akt sprawy nie wynika, aby ubezpieczyciel podjął jakąkolwiek próbę wyjaśnienia, w jaki sposób np. ustalił przyjętą przez siebie stawkę jako zgodną z zapisami umowy, w tym „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)”, a więc, że jest ona stawką średnią adekwatną dla warsztatu naprawczego.
Powyższa przedstawiona sekwencja zdarzeń jednoznacznie wskazuje, że procedura uzgodnienia kosztów naprawy została zainicjowana i podjęta przez strony, co czyni powoływanie się przez pozwanego na postanowienie zawarte w § 20 ust. 4 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” za nieskuteczne -postanowienie to nie znajdzie bowiem zastosowania w sytuacji – co oczywiste – nie tylko uzgodnienia kosztów naprawy, ale także w sytuacji, gdy strony jedynie podjęły próbę ustalenia wysokości stawki, jaka powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu wysokości odszkodowania, choć nie wypracowały wspólnego stanowiska. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której pozwany dowolnie i w sposób całkowicie ocenny każdorazowo mógłby zakwestionować stawkę stosowaną przez zakład naprawczy, w jego interesie nie leży przecież uzgodnienie kosztów naprawy, skoro konsekwencją braku uzgodnienia jest obniżenie stawki do wskazanej kwoty. Jest to tym bardziej zasadne, że z decyzji ubezpieczyciela z dnia 20 lipca 2023 roku (k. 47 akt) bynajmniej nie wynika, ażeby przyznane w niej odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o treść § 20 ust. 4 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)”, tj. w oparciu o stawkę w kwocie 80 złotych netto oraz ceny części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych) w maksymalnej wartości zawartych w systemie A., pomniejszonych o wysokość zużycia eksploatacyjnego, o którym mowa w § 19 ust. 2. Wręcz przeciwnie – ze stanowiącej podstawę decyzji zweryfikowanej przez pozwanego faktury wynika, że zaakceptowano rodzaj części, ceny części i materiału lakierniczego określone przez zakład naprawczy bez pomniejszania ich wartości, co było nota bene zgodne z kosztorysem samego pozwanego przesłanym powodowi, a jedynie obniżono stawki za pracę naprawcze, w tym więc zakresie weryfikację uznać należy za całkowicie dowolną.
Niezależnie jednakże od tego Sąd podziela pogląd wyrażony przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2024 roku wydanego w sprawie o sygn. akt XII Ga 15/24, (zapadłego na tle podobnego stanu faktycznego i prawnego), że powyższe postanowienie, tj. postanowienie zawarte w § 20 ust. 4 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” – jest sformułowane w sposób niejasny i budzi poważne wątpliwości interpretacyjne. Wyrażenie „uprzednie uzgodnienie” nie jest bowiem pojęciem na tyle precyzyjnym, aby mogło ono stanowić podstawę umożliwiającą obiektywne określenie wysokości odszkodowania. Z uwagi na odmienny interes obu stron, przedmiotowa umowa autocasco i stanowiące jej integralną część „Ogólne Warunki Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)”, w tym ów ust. 4 § 20, powinny zawierać pojęcia jednoznaczne tak, aby można było ocenić, która ze stron nie dochowała ciążącego na niej obowiązku i co było jej obowiązkiem. Natomiast z powyższego sformułowania nie wynika, jakie dokładnie działania i przez kogo powinny zostać podjęte, w tym – czy wyłącznie z inicjatywy poszkodowanego, aby można było przyjąć, że stworzone zostały warunki, aby do przedmiotowego uzgodnienia mogło w ogóle dojść, zważywszy że ubezpieczyciel zainteresowany jest wypłatą jak najniższego odszkodowania. Niewątpliwie więc niejasna treść § 20 ust. 4 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” może stanowić pole do nadużyć ze strony ubezpieczyciela (tak Sąd Okręgowy w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2024 roku, sygn. akt XII Ga 15/24), będącego przecież silniejszą stroną tego stosunku prawnego i być podstawą do dokonania jednostronnych ustaleń na niekorzyść ubezpieczonego. W tej sytuacji zasadne pozostawało uznanie omawianego postanowienia umowy (ust 4 § 20) za sprzeczny z właściwością stosunku zobowiązaniowego, co z kolei powoduje stwierdzenie na mocy art. 58 k.c. jego nieważności.
Wobec zaś uznania, że pozwany niezasadnie dokonał obniżenia należnego powodowi odszkodowania w oparciu o postanowienia § 20 ust. 4 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” wskazać należy, co następuje.
W przedmiotowej sprawie strona powodowa dochodzone pozwem roszczenie wywodziła z umowy ubezpieczenia autocasco, której integralną część stanowiły „Ogólne Warunki Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)”, w których określony został szczegółowo sposób ustalenia wysokości kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu, w szczególności w odniesieniu do stawki za roboczogodzinę prac naprawczych (średnia stawka za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego). O ile więc strony umowy o dzieło (zlecenia naprawy) związane były postanowieniami umowy przewidującymi zastosowanie stawki za prace naprawcze w kwocie 200 złotych netto, o tyle pozwany nie był stroną tejże umowy, a zatem jej postanowienia go nie wiążą. Pozwany jest natomiast związany postanowieniami umowy ubezpieczenia, w tym regulacją zawartą w „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” i według zasad tam zawartych zobowiązany jest naprawić szkodę. To one bowiem stanowiły podstawę wzajemnych praw i obowiązków stron umowy, tj. poszkodowanego (powoda) oraz pozwanego.
Stosownie do treści art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, przy czym przy ubezpieczeniu majątkowym, a takim jest ubezpieczenie autocasco, sprowadza się to do zapłaty określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Jak wynika z zawartej w art. 805 k.c. definicji kodeksowej zobowiązanie ubezpieczyciela dotyczy spełnienia określonego świadczenia. Zwrot ten oznacza, iż treść umowy powinna określać co najmniej sposób ustalenia świadczenia odszkodowawczego w taki sposób, ażeby w chwili zajścia wypadku objętego ubezpieczeniem możliwe było obiektywne zweryfikowanie wysokości odszkodowania bez odwoływania się do swobodnego uznania jednej ze stron, a w szczególności swobodnego uznania strony zobowiązanej do świadczenia.
W przedmiotowej sprawie postanowienia § 20 ust. 1 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” nie spełniają wskazanego wyżej kryterium. Zgodnie bowiem z § 20 ust. 1 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” w przypadku przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego, ustalenie szkody i wypłata odszkodowania następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z ubezpieczycielem kosztów i sposobu naprawy przez zakład dokonujący naprawy w oparciu o m. in. średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego.
Ogólnikowo sformułowane powyższe postanowienie mówiące o ustalaniu kosztu robocizny w oparciu o wskazaną tam średnią stawkę bez wskazania rodzaju tejże średniej (nie musi to być przecież średnia arytmetyczna), bez określenia obszaru badania, czy liczby zakładów naprawczych uwzględnionych w badaniu, nie dają podstawy do wskazania sposobu obliczania takiej stawki, który dałoby się ująć w ramy obiektywnie weryfikowalnej metodologii ustalania stawki za roboczogodzinę będącej podstawą kalkulacji odszkodowania, a oczywistym jest, że uwzględnienie wszystkich zakładów naprawczych danej kategorii na nieokreślonym terytorialnie obszarze nie jest możliwe. Powyższe postanowienie nie wskazuje także kryterium wyboru określonej liczby warsztatów porównywalnej kategorii do warsztatu dokonującego naprawy, co dawałoby możliwość ustalania wskazanej w tym postanowieniu średniej w oparciu np. jedynie o dwa badane podmioty, w tym te dwa, które stosują stawki najniższe. Tym bardziej więc zapisy takie nie mogą być podstawą do jednostronnych i arbitralnych ustaleń pozwanego zmierzających do ustalenia wyliczenia odszkodowania ubezpieczeniowego. Takie ich rozumienie powodowałoby, że de facto od woli strony stosunku zobowiązaniowego – w tym przypadku ubezpieczyciela – zależałaby wysokość umówionego świadczenia, w tym przypadku – odszkodowania. Analizowane postanowienie pozostawia więc poza wszelką kontrolą poszkodowanego sposób ustalenia przez ubezpieczyciela stawek za prace naprawcze, a jest oczywistym, iż taka interpretacja pozostaje sprzeczna zarówno z treścią art. 807 § 1 k.c. w zw. z art. 805 k.c., jak i z treścią art. 353 1 k.c. jako sprzeczna z właściwością (naturą) stosunku zobowiązaniowego, co powoduje stwierdzenia nieważności także tego postanowienia (ust. 1 pkt 2 § 20) na podstawie art. 58 k.c.
Jak wyżej zaznaczono nie ulega wątpliwości, iż strony dobrowolnego ubezpieczenia majątkowego mogą ustalić umownie sposób kalkulacji świadczenia odszkodowawczego, które – zgodnie z takimi ustaleniami – może nie pokrywać w całości uszczerbku majątkowego ubezpieczonego. Uzgodnienie stawki za roboczogodzinę także jest poddane woli stron. Jednakże dopóki ubezpieczyciel jako profesjonalny podmiot nie określi takiego sposobu na tyle precyzyjnie, że możliwa będzie jednoznaczna weryfikacja takiej stawki w oparciu o obiektywne kryteria, postanowienia umów ubezpieczeniowych nie mogą być w tym zakresie interpretowane na niekorzyść ubezpieczonego. Podgląd ten jest powszechnie od lat akceptowany w orzecznictwie (tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lutego 1996 roku, sygn. akt I ACa 37/96, OSA 1996/9/43, Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 09 lipca 1997 roku, sygn. akt I ACa 181/97). W przedmiotowej sprawie – ze względu na zastosowanie wzorca umownego oraz ze względu na brak inicjatywy dowodowej stron – w ograniczonym zakresie możliwe było badanie zgodnego zamiaru stron umowy ubezpieczenia autocasco w odniesieniu do sposobu ustalania stawki za roboczogodzinę prac warsztatowych. Z tego względu Sąd w tej kwestii oparł się raczej na celu umowy, którym jest niewątpliwie uzyskanie przez ubezpieczonego wyrównania uszczerbku majątkowego powstałego w wyniku zajścia wypadku objętego umową ubezpieczeniową, a dla ubezpieczyciela uzyskanie składki.
Jeżeli zatem ubezpieczony – zgodnie z procedurami przewidzianymi w ogólnych warunkach ubezpieczenia – dokonał naprawy ubezpieczonego pojazdu korzystając z usług warsztatu naprawczego, to o wysokości odszkodowania powinna przesądzać stawka stosowana przez ten warsztat, jeżeli mieści się ona w przedziale cen rynkowych na danym obszarze. Taki pogląd podyktowany jest nie tylko przywołanymi wyżej argumentami, ale także faktem, iż w przypadku stawek za roboczogodzinę prac na rynku danych usług istnieje ich pewien przedział i niemożliwym jest ustalenie jednej uśrednionej stawki. W obecnej sytuacji rynkowej opartej na wolności prowadzenia działalności gospodarczej wysokość tak ustalonej stawki byłaby zawsze uzależniona od metodologii przyjętej do jej wyznaczenia i dopóki metodologia taka nie znajduje podstaw w postanowieniach umownych lub powszechnie obowiązujących przepisach prawa, jej stosowanie zawsze należałoby ocenić jako dowolne.
Wobec więc braku rzetelnego i jednoznacznego wskazania w umowie sposobu obliczenia stawki za prace naprawcze, pojęcie tejże stawki należało wyjaśnić w kontekście stawek stosowanych na rynku lokalnym (tak Sąd Okręgowy w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 04 grudnia 2017 roku, sygn. akt VII Ga 484/17), przy czym podkreślić należy, że także i w tym przypadku nie ma znaczenia średnia stawka, lecz to, czy dana stawka występuje na rynku lokalnym. Pojęcie „stawki średniej w regionie” nie funkcjonuje na rynku, który obejmuje przecież pewien zakres, przedział stawek i nie jest możliwe zlecenie konkretnemu podmiotowi naprawy pojazdu za średnią stawkę w regionie, tylko za konkretną stawkę. Nie ma też ogólnodostępnych danych, aktualizowanych i uzupełnianych przez niezależny podmiot odnośnie do średniej (chociażby arytmetycznej) stawki dla danego regionu.
W niniejszej sprawie pozwany w istocie nie kwestionował rynkowego charakteru stawki powoda, tj. tego, że występuje ona na lokalnym dla poszkodowanego rynku. Sąd miał bowiem na uwadze, że pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym wskazywał jedynie, że stawka przyjęta w zleceniu naprawy nie ma znaczenia, choćby była stawką rynkową.
Niezależnie od powyższego, jak wynikało z opinii biegłego sądowego, w okresie likwidacji szkody stawki za roboczogodzinę prac naprawczych stosowane w województwie (...) i (...) przez autoryzowane stacje naprawy pojazdów, w tym marki R., a więc zakłady naprawcze adekwatne do prowadzonego przez powoda, wynosiły 160-299 złotych netto. Powyższe więc oznacza, że stawka powoda (w kwocie 200 złotych netto) była stawką rynkową, przymiotu takiego zaś nie miała stawka pozwanego w kwocie 150 złotych netto.
Mając więc na uwadze, że celowy i ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy pojazdu marki R. model (...)o numerze rejestracyjnym (...) pozostający w związku przyczynowo – skutkowym ze zdarzeniem z dnia 17 lutego 2023 roku określony z uwzględnieniem – z przyczyn wskazanych powyżej – stawki w kwocie 200 złotych netto za roboczogodzinę prac naprawczych i z uwzględnieniem w pozostałym zakresie postanowień umowy oraz „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” wynosił kwotę 31 389,34 złotych netto, zaś pozwany wypłacił dotychczas tytułem odszkodowania kwotę 30 419,34 złotych netto, do zapłaty pozostała kwota 970 złotych netto, co czyniło żądanie powoda zasadnym w tym zakresie w całości.
W konsekwencji powyższego zasadne było również jego żądanie odnośnie do skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty 970 złotych za okres od dnia 21 marca 2023 roku do dnia 09 lipca 2024 roku, tj. w kwocie 147,31 złotych.
Uwzględniając więc całokształt powyższych rozważań Sąd na podstawie art. 805 k.c. w zw. z art. 361 k.c. w zw. z art. 481 k.c. w zw. z art. 482 k.c. w zw. z art. 6 k.c. oraz § 20 ust. 1 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” w zw. z art. 6 k.c. oraz art. 58 k.c. w zw. z § 20 ust. 1 pkt 2 i § 20 ust. 4 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla klienta (...)” zasądził od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powoda kwotę 1 117,31 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 10 lipca 2024 roku (tj. od dnia wniesienia pozwu) do dnia zapłaty.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 117,73 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą składają się kwoty: 30 złotych tytułem opłaty sądowej od pozwu, 270 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (na podstawie § 2 punkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023, poz. 1964), 17 złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 800,73 złotych tytułem części zaliczki powoda wykorzystanej na poczet wynagrodzenia biegłego sądowego.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że zarządzeniem z dnia 15 października 2025 roku, zarządzono zwrócić powodowi, po uprawomocnieniu się wyroku, pozostałą, niewykorzystaną część zaliczki w kwocie 999,27 złotych.
ZARZĄDZENIE
1. (...)
2. (...)
3. (...)
4. (...)
SSR Justyna Supińska
Gdynia, dnia 26 października 2025 roku
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Gdyni
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
Data wytworzenia informacji: