VI GC 1071/23 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Rejonowy w Gdyni z 2024-03-06
Sygn. akt VI GC 1071/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 06 marca 2024 roku
Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc
po rozpoznaniu w dniu 06 marca 2024 roku w Gdyni
na rozprawie
w postępowaniu gospodarczym
sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w G.
przeciwko M. K.
o zapłatę
I. oddala powództwo;
II. ustala i przyznaje kuratorowi pozwanej M. K. – M. S. wynagrodzenie w kwocie 442,80 złotych brutto (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy, brutto) za sprawowanie kurateli;
III. kosztami procesu obciąża powoda (...) spółkę akcyjną z siedzibą w G. uznając je za uiszczone.
Sygn. akt VI GC 1071/23
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 14 lipca 2021 roku powód (...) spółka akcyjna z siedzibą w G. domagał się zasądzenia od pozwanej M. K. kwoty 4 422,67 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi za okres od dnia 30 lipca 2020 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem zapłaty za dostarczoną i sprzedaną pozwanej energię elektryczną.
W nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 21 października 2021 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI GNc 3606/21 starszy referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.
W sprzeciwie od powyższego orzeczenia kurator pozwanej M. K. wniósł o oddalenie powództwa. Nie kwestionując zawarcia przez strony umowy kompleksowej kurator pozwanej wskazał, że powód nie przedstawił żadnych dokumentów, poza umową i fakturą, wskazujących na wysokość i sposób naliczenia należności objętych pozwem, w tym w szczególności cennika i aktualnej taryfy (...), a zatem weryfikacja zobowiązania pozwanej nie jest możliwa. Kurator pozwanej wskazał również, że powód dokonał rozliczenia umowy niezgodnie z jej postanowieniami, albowiem faktura obejmuje okres 6 miesięcy, podczas gdy rozliczenia miały następować w okresach dwumiesięcznych, nadto zgodnie z umową rozliczenia miały być dokonywane na podstawie wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego, tymczasem w okresie od dnia 20 stycznia 2020 roku do dnia 15 czerwca 2020 roku odczyt był szacunkowy, a zatem nie wiadomo ile we wskazanym okresie rzeczywiście sprzedano pozwanej energii elektrycznej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 16 czerwca 2020 roku M. K. zawarła z (...) spółką akcyjną z siedzibą w G. umowę kompleksową dla przedsiębiorstw w grupie taryfowej (...), której przedmiotem była sprzedaż i dystrybucja energii elektrycznej do lokalu położonego w G. przy ulicy (...) ( (...)). Umowa została zawarta na czas nieokreślony, przy czym weszła w życie z dniem 20 stycznia 2020 roku.
Strony postanowiły, że rozliczenia odbywać się będą w dwumiesięcznych okresach rozliczeniowych na podstawie wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego, z tytułu sprzedaży energii elektrycznej – zgodnie z aktualnym cennikiem standardowym, ofertą sprzedawcy albo załącznikiem numer (...), a z tytułu świadczenia usług dystrybucji – zgodnie z aktualną taryfą (...).
W dniu 20 stycznia 2020 roku w lokalu w G. przy ulicy (...) stan licznika wg taryfy dziennej lub szczytowej lub całodobowej(...)wynosił (...), zaś wg taryfy nocnej lub pozaszczytowej wynosił (...).
umowa kompleksowa dla przedsiębiorstw – k. 10-13 akt, wniosek – k. 13 akt, protokół zdawczo – odbiorczy – k. 14 akt
W dniu 15 lipca 2020 roku (...) spółka akcyjna z siedzibą w G. wystawił na rzecz M. K. fakturę numer (...) dokumentującą sprzedaż energii elektrycznej i świadczenie usług jej dystrybucji do lokalu w G. przy ulicy (...) w okresie od dnia 20 stycznia 2020 roku do dnia 13 lipca 2020 roku, na kwotę 4 422,67 złotych brutto, z terminem płatności do dnia 29 lipca 2020 roku.
W szczegółowym rozliczeniu tej faktury m. in. wskazano, że w okresie od dnia 20 stycznia 2020 roku do dnia 15 czerwca 2020 roku dostarczono w strefie pomiarowej (...) (strefa dzienna/szczytowa) (...) energii elektrycznej, zaś w strefie pomiarowej (...) (strefa nocna/pozaszczytowa) 3160 kWh energii elektrycznej, przy czym były to wartości według odczytu szacowanego, natomiast w okresie od dnia 16 czerwca 2020 roku do dnia 13 lipca 2020 roku dostarczono w strefie pomiarowej (...) (strefa dzienna/szczytowa) 211 kWh energii elektrycznej, zaś w strefie pomiarowej (...) (strefa nocna/pozaszczytowa) 576 kWh energii elektrycznej, przy czym były to wartości według odczytu fizycznego.
faktura – k. 16-18 akt
(...) spółka akcyjna z siedzibą w G. wzywał M. K. do zapłaty kwoty 4 476,27 złotych tytułem faktury numer (...), jednakże bezskutecznie.
wezwanie do zapłaty – k. 19-20 akt, wezwanie przedsądowe – k. 21 akt
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych dowodów z dokumentów przedłożonych przez powoda w toku postępowania, których autentyczność nie była przez strony kwestionowana i które nie budziły wątpliwości Sądu co do swej wiarygodności, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary. Pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wnosiły do sprawy żadnych nowych i istotnych okoliczności, w szczególności dotyczy to przedłożonego przez powoda przy piśmie z datą w nagłówku „dnia 26 października 2023 roku” (data prezentaty: 2023-10-31, k. 117-118 akt) dokumentu w postaci „Ogólnych warunków (...)” (k. 120-124 akt), albowiem dokument ten dotyczył dostarczania paliwa gazowego (gazu ziemnego wysokometanowego), podczas gdy umowa zawarta z pozwaną dotyczyła sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej.
W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie powód (...) spółka akcyjna z siedzibą w G. domagał się zasądzenia od pozwanej M. K. kwoty 4 422,67 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi za okres od dnia 30 lipca 2020 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – swoje roszczenie wywodząc z łączącej strony umowy kompleksowej.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 266 ze zmianami) dostarczanie paliw gazowych lub energii odbywa się na podstawie umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji i umowy o świadczenie usług magazynowania paliw gazowych lub umowy o świadczenie usług skraplania gazu. Jednocześnie ustawodawca dopuścił możliwość dostarczania paliw gazowych i energii na podstawie jednej umowy zawierającej postanowienia umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, zwanej umową kompleksową (art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy).
Podstawę prawną żądania powoda stanowił zatem art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (test jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 266 ze zmianami) dotyczący umowy kompleksowej, która zawiera zarówno postanowienia umowy sprzedaży, jak i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii. W przypadku owej umowy mieszanej, która w swej treści łączy elementy dwóch umów nazwanych, tj. umowy sprzedaży energii elektrycznej i umowy dystrybucji (dostarczania) energii elektrycznej, konieczne jest stosowanie do roszczeń wynikających z tej umowy przepisów dotyczących zarówno umowy sprzedaży, jak i świadczenia usług przesyłu, także w zakresie stosowania instytucji przedawnienia (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2012 roku, sygn. akt IV CSK 201/11).
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało, że strony łączyła przedmiotowa umowa kompleksowa, jak i to, że energia elektryczna co do zasady była dostarczana do obiektu położonego w G. przy ulicy (...). Kurator pozwanego kierując zarzuty przeciwko żądaniu pozwu kwestionował natomiast wysokość dochodzonego roszczenia wskazując, powód nie przedstawił żadnych dokumentów, poza umową i fakturą, wskazujących na wysokość i sposób naliczenia poszczególnych należności objętych fakturą, w tym w szczególności cennika i aktualnej taryfy (...), a zatem weryfikacja zobowiązania pozwanej nie jest możliwa. Kurator pozwanej wskazał również, że powód dokonał rozliczenia umowy niezgodnie z jej postanowieniami, albowiem faktura obejmuje okres 6 miesięcy, podczas gdy rozliczenia miały następować w okresach dwumiesięcznych, nadto zgodnie z umową rozliczenia miały być dokonywane na podstawie wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego, tymczasem w okresie od dnia 20 stycznia 2020 roku do dnia 15 czerwca 2020 roku odczyt był szacunkowy, a zatem nie wiadomo ile we wskazanym okresie rzeczywiście sprzedano pozwanej energii elektrycznej.
Mając na uwadze powyższe stanowiska stron, w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 03 października 1969 roku (sygn. akt II PR 313/69) na powodzie zatem spoczywa ciężar udowodnienia faktów przemawiających za zasadnością jego roszczenia. W razie zaś sprostania przez powoda ciążącemu na nim obowiązkowi, na stronie pozwanej spoczywa wówczas ciężar udowodnienia ekscepcji i faktów uzasadniających jej zdaniem oddalenie powództwa (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 1982 roku, sygn. akt I CR 79/82).
W okolicznościach niniejszej sprawy to na powodzie (...) spółce akcyjnej z siedzibą w G. ciążył więc obowiązek udowodnienia istnienia roszczenia stanowiącego podstawę powództwa poprzez wykazanie, że sprzedał i przesłał pozwanej energię elektryczną w ilości wskazanej na fakturze, a więc wykazania, że powód swoje zobowiązanie w tej właśnie ilości zrealizował, jak też wykazanie, w jaki sposób wysokość należności z tego tytułu została przez powoda ustalona, co aktualizowałoby wówczas dopiero po stronie pozwanej obowiązek zapłaty.
Tymczasem w ocenie Sądu powód nie wykazał w tym zakresie swojego roszczenia, wobec bowiem zaprzeczania przez kuratora pozwanego okoliczności istnienia zobowiązania we wskazanej wielkości i jego wysokości, przedłożone przez powoda dokumenty w postaci faktury nie były wystarczające do przyjęcia, że powód sprzedał i przesłał pozwanej w okresie od dnia 20 stycznia 2020 roku do dnia 13 lipca 2020 roku, a pozwana przyjęła energię elektryczną w spornej ilości wynikającej wyłącznie z dokumentu księgowego, jakim jest faktura wystawiona przez powoda.
Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2001 roku (sygn. akt I PKN 660/00) samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą. Jeśli zaś strona nie przedstawia dowodów, to uznać należy, iż dany fakt nie został wykazany (udowodniony).
Zważyć należy, że dołączona do pozwu faktura ma jedynie charakter dokumentu prywatnego, który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte (art. 245 k.p.c.). Z takim dokumentem nie wiąże się domniemanie prawne, iż jego treść przedstawia rzeczywisty stan rzeczy i potwierdza, że miały miejsce fakty w nim stwierdzone (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 08 sierpnia 2012 roku, sygn. akt I CSK 25/12). Ocena charakteru dokumentów prywatnych prowadzi do wniosku, że Sąd może oczywiście wyrokować także w oparciu o treść takich dokumentów (prywatnych), ale jedynie w sytuacji, gdy ich treść nie została zaprzeczona w sporze przez stronę przeciwną lub gdy została potwierdzona innymi środkami dowodowymi. Podkreślić jeszcze raz przy tym należy, że faktura jest jedynie dokumentem rozrachunkowym i nie stanowi samoistnego dowodu zawarcia umowy i jej wykonania przez powoda w sposób uzasadniający żądanie zapłaty za sprzedaż i dystrybucję wskazanej w niej ilości energii elektrycznej, w sytuacji kwestionowania przez pozwaną sposobu jej wyliczenia. W okolicznościach analizowanej sprawy strona powodowa winna zatem innymi środkami dowodowymi dążyć do wykazania zasadności swoich roszczeń, tymczasem nie przejawiła w tym zakresie dalszej inicjatywy dowodowej.
Sąd miał na uwadze, że z treści umowy jednoznacznie wynikało, że rozliczenia odbywać się będą w dwumiesięcznych okresach rozliczeniowych na podstawie wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego, z tytułu sprzedaży energii elektrycznej – zgodnie z aktualnym cennikiem standardowym, ofertą sprzedawcy albo załącznikiem numer (...), a z tytułu świadczenia usług dystrybucji – zgodnie z aktualną taryfą (...). Tymczasem mimo zarzutów kuratora pozwanej w tym zakresie powód reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałaby zastosowana w fakturze cena jednostkowa energii elektrycznej, jak i wysokość pozostałych wskazanych w fakturze opłat, w szczególności związanych z usługą dystrybucji. Jak już wskazano w powyższej części uzasadnienia powód przedłożył jedynie dokument w postaci „Ogólnych warunków (...)” (k. 120-124 akt), przy czym dotyczył on dostarczania paliwa gazowego (gazu ziemnego wysokometanowego), podczas gdy umowa zawarta z pozwaną dotyczyła sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej. W tej sytuacji powód nie wykazał, że poszczególne ceny jednostkowe za sprzedaną energię elektryczną, jak też wysokość naliczonych za jej dystrybucję opłat była zgodna z ustaleniami stron poczynionymi przy zawarciu umowy, a więc, że znajdowała oparcie: z tytułu sprzedaży – w aktualnym cenniku standardowym, ofercie sprzedawcy albo załączniku numer (...), a z tytułu świadczenia usług dystrybucji – w aktualnej taryfie (...). Takich dokumentów powód nie przedstawił, a to uniemożliwiło jakąkolwiek weryfikację żądania powoda, w tym za okres od dnia 16 czerwca 2020 roku do dnia 13 lipca 2020 roku (odczyt fizyczny).
Niezależnie od powyższego kurator pozwanej M. K. podnosił również, że powód nie wykazał ilości sprzedanej i dostarczonej energii elektrycznej, zwłaszcza że za okres od dnia 20 stycznia 2020 roku do dnia 15 czerwca 2020 roku ujawnione w fakturze wartości mają charakter szacunkowy, i zarzut ten również uznać należało za zasadny. Sąd miał bowiem na uwadze (pomijając już niezachowanie okresu rozliczeniowego wskazanego w umowie), że zgodnie z umową rozliczenie sprzedanej i dostarczonej pozwanej energii elektrycznej miało być dokonywane na podstawie wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego. Tymczasem powód nie przedstawił, w tym za okres, w którym odczyt miał charakter fizyczny, na okoliczność ilości zużytej przez pozwaną energii elektrycznej, poza fakturą, żadnych dowodów, w tym np. w postaci wydruku z sytemu powoda, czy wydruku z Platformy (...) dystrybutora wskazującego na wielkość zużytej energii (i to mimo przedłużenia przez Sąd terminu do wykonania zobowiązania). W tej sytuacji zaś dowód w postaci faktury nie mógł być uznany za wystarczający dla wykazania ile kWh energii elektrycznej faktycznie pozwana pobrała. Wreszcie zważyć należało, że za okres od dnia 20 stycznia 2020 roku do dnia 15 czerwca 2020 roku odczyt miał – jak wynika z faktury – charakter szacunkowy, powód zaś nie wykazał, że pozwana zgodziła się na taki sposób rozliczenia dostarczonej jej energii elektrycznej w tym okresie (a więc czas pomiędzy zawarciem umowa a jej wejściem w życie), przedłożona zaś umowa wyraźnie wskazywała, że rozliczenie nastąpi według wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego.
W tej sytuacji nie sposób uznać, że powód zdołał wykazać, że sprzedał i dostarczył pozwanej energię elektryczną dokładnie w takiej ilości, za jaką domaga się zapłaty. Żądanie powoda nie poddaje się więc jakiejkolwiek weryfikacji, a jak już wskazano powyżej, przedłożone przez niego na tę okoliczność dowody – umowa i faktura – nie korzystają z domniemania zgodności zawartych w nich twierdzeń z rzeczywistym stanem sprawy, a więc nie mogą – wobec zarzutów kuratora pozwanej – zostać uznane za dowodzące ilości zużytej przez pozwaną energii elektrycznej, jej cen jednostkowych i wysokości naliczonych opłat związanych z dystrybucją jako zgodnych z rzeczywistością i ustaleniami stron, okoliczności te zaś nie znajdują potwierdzenia w jakimkolwiek innym dowodzie przedstawionym przez powoda w sprawie.
Mając na względzie całokształt powyższych rozważań i uznając, że powód nie zdołał wykazać zasadności i wysokości swojego roszczenia z przyczyn wskazanych wyżej, Sąd w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 266 ze zmianami) w zw. z art. 535 k.c. i art. 750 k.c. w zw. z art. 4 i art. 7 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) a contrario w zw. z art. 6 k.c. a contrario powództwo oddalił.
W punkcie drugim wyroku na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 09 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 roku, poz. 536) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935) w zw. z art. 603 ( 4) § 3 k.p.c. Sąd ustalił i przyznał kuratorowi pozwanej M. K.– M. S. wynagrodzenie za sprawowanie kurateli w kwocie 442,80 złotych brutto.
W punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, kosztami procesu – uznając je za już uiszczone – Sąd obciążył powoda jako przegrywającego sprawę w całości.
ZARZĄDZENIE
1. (...)
2. (...)
3. (...)
4. (...)
SSR Justyna Supińska
Gdynia, dnia 15 marca 2024 roku
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Gdyni
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska
Data wytworzenia informacji: