Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Gdyni

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 grudnia 2024 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka-Midziak

po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. w Gdyni na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa D. K.

przeciwko K. B.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 26 755,37 zł. (dwadzieścia sześć tysięcy siedemset pięćdziesiąt pięć złotych trzydzieści siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 marca 2024r do dnia zapłaty;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4 955 zł. (cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty;

3.  wyrokowi nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygnatura akt I C 283/24

Uzasadnienie pkt 2 wyroku zaocznego z dnia 4 grudnia 2024 roku

Powód D. K. – reprezentowany przez fachowego pełnomocnika będącego adwokatem – wniósł pozew przeciwko K. B. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą (...) w R. domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 26.755,37 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 marca 2024 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle dwukrotności stawki minimalnej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty. Uzasadniając żądanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według podwyższonej stawki powód powołał się na treść art. 458 ¹⁶ k.p.c., wskazując, że pozwany będący przedsiębiorcą przed wytoczeniem powództwa uchylił się od udziału w próbie dobrowolnego rozwiązania sporu i przyczynił się do zbędnego wytoczenia powództwa. Jak wskazano w pozwie pozwany bezpodstawnie uzależniał dokonanie oględzin wadliwego ogrodzenie i naprawienie istniejącej wady od usunięcia przez powoda negatywnej oceny na portalu google.pl. (...), z pełną premedytacją nie odbierał korespondencji pełnomocnika powoda kierowanej na adres ujawniony w (...), w tym wezwania do usunięcia wady z zagrożeniem odstąpienia od umowy lub złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny (pismo z dnia 10 listopada 2023 roku) oraz oświadczenia o obniżeniu ceny ogrodzenia (pismo z dnia 13 lutego 2024 roku). W obu przypadkach korespondencja – po dwukrotnym awizowaniu – jako niepodjęta wróciła do nadawcy. W przypadku nie podzielenia powyższej argumentacji powód wniósł o zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego wedle stawki minimalnej powiększonej o wysokość podatku VAT, mając na uwadze treść zawartej przez powoda umowy o świadczenie usług.

Zważyć należy, iż w odniesieniu do kosztów procesu obowiązuje generalna zasada odpowiedzialności za wynik postępowania. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W myśl art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Jeden z wyjątków od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania na rzecz zasady zawinienia został przewidziany w art. 458 ¹⁶ k.p.c., który stanowi, że jeżeli strona będąca przedsiębiorcą przed wytoczeniem powództwa zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyliła się od udziału w niej lub uczestniczyła w niej w złej wierze i przez to przyczyniła się do zbędnego wytoczenia powództwa lub wadliwego określenia przedmiotu sprawy, niezależnie od wyniku sprawy sąd może obciążyć tę stronę kosztami procesu w całości lub części, a w uzasadnionych przypadkach nawet podwyższyć je, jednak nie więcej niż dwukrotnie.

W ocenie Sądu w niniejszym przypadku nie było podstaw do skorzystania ze szczególnej sankcji przewidzianej w cytowanym powyżej przepisie art. 458 ¹⁶ k.p.c. Jak wskazuje się w doktrynie przesłankami zastosowania tego przepisu są:

1) negatywna postawa przedsiębiorcy w zakresie próby przedsądowego dobrowolnego rozwiązania sporu przejawiająca się w jedynym z wymienionych w przepisie sankcjonowanych zachowań (tj. zaniechaniu próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyleniu się od udziału w niej lub uczestniczeniu w niej w złej wierze);

2) zbędne wytoczenie powództwa lub wadliwe określenie przedmiotu sprawy;

3) związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy jednym z sankcjonowanych zachowań wskazanych w pkt 1 z jednym ze skutków wskazanych w pkt 2. Aby wyżej wskazany przepis znalazł zastosowanie wszystkie trzy przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie (zob. P. Rylski (red. nacz.), A. Olaś (red. cz. III) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2024). Jeśli chodzi o drugą z wymienionych powyżej przesłanek, to Sąd musi ocenić, czy postawa przedsiębiorcy przed wszczęciem postępowania przyczyniła się do tego, że konsument wytoczył bezzasadne powództwo albo błędnie określił żądanie, ewentualnie do tego, że przedsiębiorca wytoczył zasadne powództwo, co nie byłoby konieczne, gdyby została podjęta próba przedprocesowego rozwiązania sporu (zob. T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Komentarz. Art. 1–458 ¹⁶. Tom I. Wyd. 2, Warszawa 2023).

W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (...) 2022 IX, poz. 2650 wskazano, że sąd z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia do podwyższenia kosztów procesu powinien korzystać „w szczególnie drastycznych przypadkach”. Stąd, projektodawca zdaje się wiązał tą możliwość m.in. potrzebą piętnowania i czynienia nieopłacalną praktyki odmawiania przez przedsiębiorcę podejmowania prób polubownego rozwiązania sporu w nadziei, że część konsumentów nie zdecyduje się na dochodzenie swoich uzasadnionych roszczeń na drodze sądowej (druk sejmowy Nr 2650, Sejm IX kadencji, s. 42). W rozpatrywanym przypadku nie sposób uznać postępowania pozwanego przedsiębiorcy za „rażące” czy „szczególnie drastyczne”. Uzasadniając konieczność zastosowania tego przepisu strona powodowa powoływała się na przedprocesowe nieodebranie przez pozwanego korespondencji kierowanej na adres do korespondencji ujawniony w (...) i nieustosunkowanie się do roszczeń dotyczących usunięcia wad ogrodzenia. W ocenie Sądu, sam fakt awizowania korespondencji i w konsekwencji jej zwrotu do nadawcy nie jest równoznaczny z uchyleniem się przez pozwanego od udziału w próbie przedsądowego dobrowolnego rozwiązania sporu. Awizowanie korespondencji oznacza jedynie, że doręczający nie zastał adresata pod wskazanym adresem. W oparciu o przedstawiony materiał dowodowy nie sposób przyjąć, że pozwany celowo unikał pobytu pod adresem ujawnionym w (...) jako adres do korespondencji, spodziewając się wezwań ze strony powoda. Podkreślić przy tym należy, iż pozwany nie odmówił odbioru żadnej z przesyłek. Stąd nie można przyjąć, że pozwany celowo i świadomie odmówił polubownego rozwiązania sporu. Obarczanie przedsiębiorców tak daleko idącymi konsekwencjami jak przewidziane w art. 458 ¹⁶ k.p.c. w razie braku odbioru awizowanej korespondencji przedprocesowej stanowiłoby nieuzasadnioną dyskryminację tej grupy zawodowej. Zważyć także należy, iż sam fakt braku odbioru korespondencji w żaden sposób nie wpłynął negatywnie na skuteczność składanych przez powoda oświadczeń. Postępowanie pozwanego nie przyczyniło się do wytoczenia powództwa bezzasadnego bądź do błędnego określenia żądania. Wręcz przeciwnie powództwo zostało uwzględnione w całości. W związku z powyższym Sąd zasądził koszty zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej określonej w § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) tj. w kwocie 3.600 zł.

Nadto, w ocenie Sądu brak było podstaw do podwyższenia kosztów zastępstwa procesowego o stawkę podatku od towarów i usług na podstawie umowy o świadczenie usług prawnych. W judykaturze przeważa stanowisko, że do wynagrodzenia i wydatków jednego adwokata, zaliczanych do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata (art. 98 § 3 k.p.c.), nie dolicza się podatku VAT, płaconego od usług adwokackich na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) (zob. uchwała
Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 10 lutego 1995 r. III CZP 4/95, L.). W uchwale z 25 stycznia 2007 r., III CZP 95/06, OSNC 2007/12, poz. 179 ( Przegląd orzecznictwa, P.. (...)–6, s. 305, i P.. (...)–2, s. 286), Sąd Najwyższy podtrzymał to stanowisko, stwierdzając, że podatek od towarów i usług nie wchodzi w skład niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata z wyboru.

Poza opłatą za czynności pełnomocnika, w kosztach procesu uwzględniono opłatę sądową od pozwu (1.338 zł) i opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). W związku z powyższym, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda w sumie kwotę 4.955 zł. Nadto, zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od przyznanych kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.