Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Gdyni

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 czerwca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Mateusz Berent

Protokolant: Anna Szymańska

po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. w Gdyni

na rozprawie

sprawy z powództwa Gminy M. G.

przeciwko J. B. (B.)

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego J. B. na rzecz powódki Gminy M. G. kwotę 12.037,90 zł (dwanaście tysięcy trzydzieści siedem złotych dziewięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2023 r. do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od pozwanego J. B. na rzecz powódki Gminy M. G. kwotę 1894 zł (tysiąc osiemset dziewięćdziesiąt cztery złote) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

IV.  nakazuje pobrać od pozwanego J. B. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 1805,63 zł (tysiąc osiemset pięć złotych sześćdziesiąt trzy grosze) tytułem wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa;

V.  nakazuje pobrać od powódki Gminy M. G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 889,34 zł (osiemset osiemdziesiąt dziewięć złotych trzydzieści cztery grosze) tytułem wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.

Sygn. akt I 1 C 1558/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 9 czerwca 2025 roku

I.

(żądanie i podstawa faktyczna pozwu)

1.  Powódka Gmina M. G. wystąpiła przeciwko pozwanemu J. B. z powództwem o zapłatę kwoty 17.891 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lipca 2023 roku, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu.

2.  W uzasadnieniu wskazano, że pozwany z tytułu bezumownego korzystania z gruntu gminnego położonego w G. przy Al. (...) o powierzchni 1.1863 m ² zalega z zapłatą odszkodowania za bezumowne korzystanie za okres od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 31 grudnia 2021 roku na kwotę 17.891 zł.

3.  Pozwany był wzywany do zapłaty w dniu 7 lipca 2023 roku.

4.  Do dnia wniesienia pozwu nie uregulował ww. kwoty. Roszczenie stało się wymagalne dnia 30 czerwca 2023 roku.

(pozew, k. 2-2v.)

5.  Nakazem zapłaty z dnia 13 października 2023 roku Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

(nakaz, k. 15)

II.

(stanowisko pozwanego)

6.  Pozwany wywiódł sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu.

7.  Pozwany podniósł, że jest właścicielem nieruchomości będącej w jego posiadaniu i nabył własność w wyniku zasiedzenia. Jeżeli nie doszło do nabycia nieruchomości na skutek zasiedzenia, to pozwany stał się najemcą lokalu (pomieszczeń) znajdujących się na nieruchomości na zasadzie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej jako: u.o.p.l.). Co do części zajmowanej nieruchomości (działka nr (...)) powódka obciąża bądź też obciążała za bezumowne korzystanie matkę pozwanego A. S.. Powódka nie udowodniła roszczenia. Nie przedłożyła żadnych wniosków dowodowych w tym przedmiocie.

(sprzeciw, k. 21-21v.)

III.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

8.  Powódka jest właścicielką nieruchomości położonej w G. przy Al. (...) stanowiącej grunt o powierzchni 1.186 m ² oznaczony ewidencyjnie numerami porządkowymi 62/37, 62/38, 62/62 oraz 62/52. Pozwany nie nabył własności ww. gruntu w drodze zasiedzenia.

9.  W okresie od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 31 grudnia 2021 roku pozwany zajmował ten grunt.

(fakty bezsporne)

10.  Pismem z dnia 2 czerwca 2023 roku powódka wezwała pozwanego do zapłaty m.in. kwoty 8.804,00 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tego gruntu za okres od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 31 grudnia 2020 roku, a także kwoty 9.087,00 zł z tego samego tytułu, z tym że za okres od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia 31 grudnia 2021 roku.

11.  Termin zapłaty zakreślono na dzień 30 czerwca 2023 roku.

12.  Pozwany odebrał pismo dnia 15 czerwca 2023 roku.

(dowód: pismo z dnia 2 czerwca 2023 r., k. 5, potwierdzenie odbioru, k. 6-7)

13.  Wysokość możliwego do uzyskania czynszu z tytułu dzierżawy nieruchomości gruntowej położonej w G. przy Alei (...) o powierzchni 1.186 m ² wynosi: 5.918,14 zł – w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. oraz 6,119,76 zł – w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.

(dowód: opinia biegłego, k. 67-86, opinia uzupełniająca, k. 112-116)

Sąd zważył co następuje:

IV.

14.  Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez powódkę.

(ocena dowodów)

15.  Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować ich autentyczność. Zważyć bowiem należało, że nie podniesiono w toku niniejszego postępowania zarzutów co do autentyczności tych dokumentów, a nadto wymienione powyżej dokumenty zostały podpisane i nie noszą żadnych znamion podrobienia czy przerobienia. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze, że nie zaprzeczono, iż osoby podpisane pod wyżej wskazanymi dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych.

16.  Opinia biegłej sądowej M. S. została zdaniem Sądu sporządzona rzetelnie i fachowo, z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego, a nadto została wyrażona w sposób jasny, zrozumiały i nie zawiera luk czy sprzeczności. Źródłem informacji na temat stawek wolnorynkowych dzierżawy dla nieruchomości jak będąca przedmiotem sporu stanowią akty prawa miejscowego w postaci uchwał nr 1705/19/VIII/P i (...) Prezydenta Miasta G. w sprawie stawek najmu i dzierżawy terenów przeznaczonych na zagospodarowanie terenu w strefie I miasta. Słusznie zatem uznała biegła, że możliwy do uzyskania czynsz wynikał z tychże aktów. Organ samorządu ograniczył bowiem Gminie możliwość uzyskania czynszu w kwocie wyższej niż wynikało z tych aktów. Upraszczając kwestię stwierdzić należało, że gdyby pozwanego łączyła z powódką umowa dzierżawy, to zobowiązany byłby do zapłaty stawek wynikających z tychże zarządzeń. Trudno zresztą przypuszczać, aby osoba zajmująca grunt bezumownie miała uiszczać wynagrodzenie z tego tytułu w kwocie drastycznie niższej niż gdyby związana była umową dzierżawy. Zdaniem Sądu, słusznie biegła zakwalifikowała działkę objętą pozwu pod zagospodarowanie terenu (np. rekreację, zieleń, uprawę roślin, pomieszczenia gospodarcze, działkę przydomową). Stosowane przez powódkę stawki nie są wygórowane, o czym świadczy fakt, że są powszechnie akceptowane przez dzierżawców gruntów gminnych. Uznając zatem, iż złożona opinia jest jasna, logiczna i wewnętrznie niesprzeczna, Sąd uczynił ją podstawowym materiałem dowodowym, na którym oparł rozstrzygnięcie w sprawie w zakresie ustalenia wysokości możliwego do uzyskania czynszu dzierżawnego.

V.

(rozstrzygnięcie i podstawa prawna orzeczenia)

17.  Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

18.  Podstawę roszczenia stanowił art. 225 k.c. w zw. z art. 224 §2 k.c.

19.  Wedle art. 224 k.c. samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne (§ 1). Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył (§ 2).

20.  Zgodnie z brzmieniem art. 225 k.c. obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.

21.  Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar dowodu spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c., art. 3 k.p.c., art. 6 k.c.). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem. Artykuł 6 k.c. określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przy czym sąd nie ma obowiązku dążenia do wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy oraz nie jest zobowiązany do zarządzania dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Nie ma też obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.), szczególnie gdy obie strony są reprezentowane przez fachowych pełnomocników, którym Sąd zakreślił terminy na złożenie wszystkich twierdzeń i dowodów pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku dalszego postępowania (art. 205 ³ § 1 i 2 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 28 listopada 2019 r., I AGa 50/19, LEX nr 2944289). Sąd nie dąży do ustalenia prawdy materialnej, Sąd działa z urzędu w zakresie wskazanym w przepisach, a podstawą procesu cywilnego jest jego kontradyktoryjność.

22.  W okolicznościach niniejszej sprawy pozwany nie kwestionował, aby zajmował nieruchomość objętą pozwem w okresie od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 31 grudnia 2021 roku. Nie kwestionował również, że powódce służyło we wskazanym okresie prawo własności ww. nieruchomości. Pozwany twierdził, że nabył wskazane prawo w drodze zasiedzenia, jednakże wniosek o stwierdzenie zasiedzenia dotyczący tego gruntu został prawomocnie oddalony.

23.  Pozwany nie złożył jakichkolwiek dowodów na poparcie swojego twierdzenia o istniejącym stosunku najmu powstałego ex lege na podstawie przepisów przejściowych ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, a dotyczącego lokalu mieszkalnego przy Al. (...) oznaczonego nr 37. Zważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 u.o.p.l. osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Przedmiotowa ustawa weszła w życie z dniem 10 lipca 2001 roku. Pozwany wskazywał się co prawda na konieczność zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy tut. Sądu o sygn. akt I C 712/18, jednakże nie wnosił o przeprowadzenie dowodu z jakiegokolwiek dokumentu znajdującego się w tych aktach. Co więcej, pozwany nie złożył żadnych wniosków dowodowych, mimo że reprezentowany był przez kwalifikowanego pełnomocnika w osobie adwokata. Zgłoszenie przez pozwanego określonego zarzutu bez wykazania faktów, na których dany zarzut się opiera, nie rodzi po stronie Sądu obowiązku poszukiwania i dopuszczania z urzędu dowodów w celu wyjaśnienia okoliczności podnoszonych przez pozwanego.

24.  Sporna pozostała więc wysokość wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości objętej pozwem, co zostało ustalone omówioną już opinią biegłej sądowej, na podstawie której ustalono wysokość możliwego do uzyskania wynagrodzenia, tj. w okresie od dnia 1 stycznia 2020 roku do dnia 31 grudnia 2020 roku – 5.918,14 zł, a w okresie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia 31 grudnia 2021 roku – 6.119,76 zł.

25.  Z uwagi na powyższe, w pkt I. wyroku na podstawie art. 225 k.c. w zw. z art. 224 §2 k.c. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 12.037,90 zł. Od kwoty tej na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. z uwzględnieniem treści art. 455 k.c. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 1 lipca 2023 roku do dnia zapłaty, mając na uwadze, że pozwany wzywany był do zapłaty już pismem z dnia 2 czerwca 2023 roku, które odebrał dnia 15 czerwca 2023 roku ze wskazaniem terminu zapłaty na dzień 30 czerwca 2023 roku.

26.  W pozostałym zakresie na podstawie art. 225 k.c. w zw. z art. 224 k.c. a contrario w punkcie II. Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł w pkt II. wyroku.

VI.

(koszty procesu)

27.  O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III. wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. na zasadzie stosunkowego rozdzielenia kosztów.

28.  Powódka wygrała proces w 67%, zaś pozwany – w 33 %. Koszty poniesione przez powódkę obejmowały opłatę od pozwu (1.000 zł), koszty zastępstwa procesowego (3.600,00 zł) ustalone w oparciu o §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

29.  Suma tych kosztów (4.600,00 zł) w stosunku do proporcji, w jakiej wygrała powódka to 3.082 zł.

30.  Koszty poniesione przez pozwanego obejmowały koszty zastępstwa procesowego (3.600,00 zł) ustalone w oparciu o §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie

31.  Koszty w proporcji do stosunku, w jakim wygrał pozwany to 1.188 zł.

32.  Po kompensacji tych kosztów Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1894 zł tytułem kosztów procesu.

33.  W pkt IV. i V. wyroku Sąd orzekł o pobraniu od stron wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa w łącznej kwocie 2.694,97 zł, które obejmowały wynagrodzenie biegłego. Sąd ustalił wysokość wydatków podlegających zwrotowi przez strony w stosunku, w jakim przegrały sprawę. Na podstawie art. 83 ust. 2 i art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni. Na podstawie tych samych przepisów Sąd nakazał pobrać od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 889,34 zł.